Nếu người Việt Nam chúng ta tự hào với các món ăn nổi tiếng như bánh mì, bún chả,… thì với người dân Bangladesh, món ăn quốc dân là Cà ri cá Hilsa (ilish), Đậu lăng, Cà ri gà,… Nền ẩm thực nổi tiếng tuân theo tôn giáo truyền thống, kết hợp nguồn nguyên liệu thực phẩm (thịt bò, thịt dê, gà và hải sản, lương thực) với hương vị dậy mùi thơm của gia vị đặc trưng thì là, ớt xanh, hăng nồng của mù tạt, hạt Nigella và nghệ.
1. Người Bangladesh kiêng ăn gì?
Bangladesh có đến trên 90% dân số theo đạo Hồi, do vậy thực phẩm bắt buộc phải được giết mổ theo nghi thức Halal, trước khi đem chế biến thành các món ăn hấp dẫn cùng gia vị.
Thị dê, cừu, gà, bò, cá nước ngọt, hải sản là các nguồn nguyên liệu chính.
Các thực phẩm người Bangladesh không ăn là:
- Thìt lợn nói chung: Bị cấm hoàn toàn, không được phép xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày, kể cả chế phẩm như xúc xích.
- Thịt các loài chim, mèo, chó, rắn, ếch, khỉ, đại bàng, các loài động vật ăn thịt và lưỡng cư. săn mồi.
- Động vật không giết mổ theo nghi thức Halal (người thực hiện phải là người theo đạo Hồi giáo, trước khi mổ phải đọc câu “Bismillah Allahu Akbar” và thao tác nhanh để động vật giảm đau đớn tối đa, treo sạch máu).
- Tiết, máu của tất cả mọi loài động vật để nguyên hoặc nấu chín, chế biến.
- Đồ uống có cồn: Bia, rượu.
Trả lời câu hỏi “Tại sao người Bangladesh không ăn thịt heo?”:
Bangladesh không ăn thịt heo vì lý do tôn giáo truyền thống. Tại Bangladesh, đạo Hồi giáo không coi heo (lợn) là loài vật thanh tịnh và thích hợp cho con người dung nạp.
2. Phép lịch sự trên bàn ăn: Thứ bậc và sự tôn trọng
Trong một bữa ăn truyền thống của người Bangladesh, người lớn tuổi hoặc khách quý sẽ được phục vụ trước. Bạn tuyệt đối không được ăn trước khi người lớn tuổi nhất trong mâm nhón tay lấy miếng đầu tiên.
Người dân Bangladesh cực kỳ hiếu khách, đặc biệt là các bà các mẹ: Khi bạn đến một gia đình bản địa ăn cơm, họ sẽ liên tục gắp thức ăn đầy ắp vào đĩa của bạn. Nếu bạn nói “Tôi no lắm rồi” họ chỉ cười và coi đó là sự khách sáo và tiếp tục giục bạn ăn thêm. Bí quyết bạn có thể áp dụng, hãy ăn từ tốn, để lại một ít thức ăn trên đĩa và ra hiệu bạn đã hoàn thành bữa ăn.
3. Các điều cấm kị trong bữa ăn
Trong văn hóa ẩm thực Bangalesh, trên bàn ăn cấm kỵ:
- Không dùng chung đồ ăn như dùng chung ly nước, bát đĩa hoặc thìa,…
- Tay trái được coi là không sạch sẽ, thường dùng vệ sinh cá nhân. Nếu bạn cầm ly nước hoặc đưa lý nước đĩa ăn cho người đối diện bằng tay trái được coi là bất lịch sự và thiếu tôn trọng họ. Cũng không sử dụng tay trái khi ăn bất kỳ thứ gì và đưa đồ ăn.
- Tránh lãng phí thức ăn (Israf). Được chủ nhà mời cơm, bạn nên lấy một lượng thức ăn vừa đủ và ăn sạch phần ăn của mình để thể hiện sự tôn trọng với người nấu nướng và lòng hiếu khách của chủ. Khi ăn quá no vì sự nhiệt tình quá mức của chủ nhà, bạn có thể để lại chút ít thức ăn nhưng đừng để quá nhiều, tránh bị coi là lãng phí và ảnh hưởng đến tấm lòng của chủ nhà.
- Tuyệt đối không mời rượu bia trong bữa ăn gia đình hoặc các quán ăn. Nếu bạn tự ý mang rượu bia ra uống nơi công cộng ở Bangladesh được coi là hành vi vi phạm pháp luật và văn hóa.
- Người Hồi giáo sẽ kiêng ăn uống vào ban ngày trong tháng chay Ramadan, chỉ ăn uống sau khi mặt trời đã lặn.
4. Văn hóa ăn bằng tay
Thủ tục dùng tay ăn uống của người Bangladesh là một truyền thống văn hóa lâu đời trên thế giới. Với người dân nơi đây, văn hóa ăn uống bằng tay không chỉ thể hiện tinh thần hiếu khách như ở cộng đồng Trung Đông và Bắc Phi, mà còn là tín ngưỡng và mang ý nghĩa quan trọng trong việc nuôi dưỡng tâm trí, tinh thần.
Trong tín ngưỡng Vệ Đà của đạo Hindu, 5 ngón tay tượng trưng cho 5 yếu tố: Hư không, Không khí, Lửa, Nước và Đất. Do đó tay là một cơ quan mạnh mẽ tạo ra sự kết nối cảm giác với thức ăn, tăng cường vị giác và cải thiện tiêu hóa.
Quy tắc ứng xử khi ăn uống bằng tay:
- Rửa tay sạch trước khi ăn.
- Bạn phải dùng tay phải để lấy đồ ăn, trộn thức ăn và đưa vào miệng để thưởng thức.
- Đảm bảo thức ăn không chạm vào lòng bàn tay, chỉ dùng các đầu ngón tay để trộn và lấy thức ăn.
- Nếu phải dùng chung món ăn với người khác, chỉ ăn phần của mình trên đĩa và đến cuối bữa ăn mới được liếm ngòn tay.
Người nước ngoài là du khách, nếu không quen ăn bằng tay có thể yêu cầu thìa để sử dụng. Tuy nhiên để cảm nhận được nền văn hóa ẩm thực của Bangladesh gần gũi hơn, bạn có thể thử áp dụng nghệ thuật ăn bằng tay với các quy tắc trên.
Với câu hỏi “Người Bangladesh có ăn bốc không?”. Câu trả lời là không, người Bangladesh không dùng tay ăn bốc, mà chỉ dùng các đầu ngón tay nhúm thức ăn.
5. Người Bangladesh thích uống gì?
Các quán trà ven đường Chayer Dukan (chè sữa và trà sữa chanh/gừng) như một câu lạc bộ xã hội thu nhỏ. Đây là nơi đàn ông quây quần thư giãn, thưởng thức trà sữa và trò chuyện về bóng đá, thơ ca, chính trị, hoặc bàn luận về tin túc hàng ngày,…
Uống trà sữa là thói quen hàng ngày của người dân, bạn có thể bắt gặp họ uống trà sữa từ sáng đến khuya ngay sau bữa ăn hoặc các cuộc tụ tập. Trà sữa sẽ được phục vụ để chào đón một vị khách bất kỳ đến thăm. Ở đây trà sữa không chỉ là thức uống giải khát phổ biến, mà còn là biểu tượng của lòng hiếu khách và thân thiện của người dân Bangladesh.
Tuy nhiên là một du khách, bạn không nên uống quá nhiều trong một ngày.
6. Ẩm thực đường phố nổi tiếng của Bangladesh
Đối với khách du lịch Bangladesh trong thời gian lưu trú hợp lệ, muốn tìm kiếm trải nghiệm ẩm thực địa phương sẽ không thể ngang qua các quán vỉa hè mà không nếm thử Fuchka, Chotpoti, Singara và Jhal Muri.
Bánh Fuchka
Fuchka là một loại bánh vỏ sò nhỏ chiên giòn, nhân nhồi khoai tây trộn với đậu gà luộc, hành tây, ớt xanh và các loại gia vị đặt biệt. Bánh chấm kèm một loại nước me chua cay (tok pani). Bạn có thể ăn kèm sữa chua lạnh hoặc phủ thêm trức luộc bào nhỏ phủ lên trên.
Bánh Chotpoti
Tuy là món ăn vặt nhưng nó không hẳn là bánh rán hay bánh nướng. Thực chất là món đậu hầm chua cay đậm đặc. Họ thường dùng nó với lớp vụ bánh Fuchaka giòn rụm được rắc lên bề mặt.
Để tạo nên Chotpoti, người ta sử dụng hạt đậu lăng vàng nhỏ hoặc đậu xanh ngâm mềm, ninh nhừ cho đến khi sánh mịn, cùng với khoai tây lục chín cắt hạt lựu (hoặc nghiền nhẹ), trộn với hỗn hợp gia vị (masala) cùng sốt me chua ngọt. Một số quán có thể băm thêm trứng luộc, hành tây, ớt xanh thái nhỏ kèm rau mùi tươi để cân bằng vị thơm thanh mát.
Nên thưởng thức khi nóng. Nếu bạn không ăn được cay nói họ để giảm bớt ớt xanh và nước sốt ớt.
Bánh Singara
Bánh Singara là phiên bản bánh gối (samosa Nam Á) nhỏ vừa lòng bàn tay, được gấp nếp kéo léo tạo thành hình chóp tam giác nổi bật, chiên vàng óng.
Có hai loại nhân là nhân mặn và nhân chay. Nhân bánh thường được làm từ khoai tây chín thái hạt lựu hoặc nghiền nhẹ, trộn với đậu hà lan, lạc rang, gừng, ớt xanh và gia vị truyền thống Pancha Phonron. Nếu nhân mặn sẽ thêm một số loại thịt (gà, cừu). Món dùng nóng với tương cà hoặc tương ớt xanh tươi.
Món ăn nhanh Jhalmuri
Là một trong những món ăn nhanh đường phố nổi tiếng của Bangladesh. Jahlmuri có thành phần chính được làm từ gạo rang phồng (muri), trộn cùng:
- Dầu mù tạt;
- Hỗn hợp gia vị giòn cay (chanachur): gồm đậu lăng chiên, đậu phộng, mì làm từ đậu gà.
- Hành tây, ớt xanh, rau mùi tươi thái nhỏ,
- Và vài giọt cốt chanh
Tất hòa quện tạo hương vị chua, cay nồng, giòn.
7. Đồ ăn truyền thống Bangladesh
Một bữa ăn trong gia đình truyền thống của người Bangladesh, sẽ gồm có các món sau:
- Món khai vị: Là các món chiên giòn từ đậu lăng hoặc rau củ tẩm bột, rắc thêm chút muối và ớt tươi.
- Món chính: Cơm trắng, canh đậu lăng nấu đặc với cá, thịt gà, thịt cừu hoặc các món rau xào cay (món truyền thống Bhorta).
- Món tráng miệng: Các món ngọt làm từ sữa như Roshogulla, Mishti Doi, Rajbhog, Shondesh, Malpua, Rasmalai, Payesh, Pantua, Amriti,…
Món Bhorta
Được làm từ các nguyên liệu: Khoai tây, cà tím, đậu lăng, cá khô, ớt xanh hoặc các loại rau xanh. Giã nhuyễn tất cả cùng lượng muối vừa ăn, hành tươi, ớt khô, dầu mù tạt, sau đó luộc hoặc nước chín ăn kèm cơm nóng hổi. Bạn có thể dễ dàng thử món này ở bất kỳ cửa hàng hoặc quán ăn đường phố nào ngay tại thủ đô Dahka.
Bản tình ca giữa cơm và Cá “Mach – bhat bangali”
Cũng như nhiều các quốc gia Nam Á khác, cơm là món chính của người dân Bangladesh. Tuy nhiên người dân ở đây đặc biệt thích ăn cá nước ngọt (bởi hệ thống sông ngòi chằng chịt, cung cấp nhiều loại cá, số lượng vô cùng phong phú). Cá ilish – Vua cá của các loài cá (cá hố dầu sông Ganges) được tôn vinh là quốc ngư của Bangladesh. Loài cá này sống ở biển nhưng bơi ngược dòng sông mẹ để đẻ trứng. Thịt cá béo ngậy, thơm đậm đà.
- Người dân ưu chuộng loại gạo hạt dài, mùi thơm, nấu lên khá tơi xốp.
- Cá có nhiều cách chế biến như nướng, hấp, nấu. Cách chuẩn nhất là ướp sốt mù tạt cay nồng rồi bọc lá chuối đem nướng, hấp, nấu hoặc có thể om với sốt bhuna (hành, tỏi ớt và các gia vị giã nhuyễn) làm dậy mùi thơm.
Bạn có thể thưởng thức món ăn nổi tiếng này ở kỳ một quán bình dân, nhà hàng nào ở thủ đô Dhaka. Nhưng cẩn thận với hương vị cay xé lưỡi của ớt xanh và hăng nồng của mùi tạt, cảm nhận thấy ngay khi đưa vào trong miệng. Nếu không ăn được cay, nên ăn thử với miếng nhỏ trước.
Món tráng miệng Roshogulla và Mishti Doi
Một trong các món tráng miệng nối tiếng và được yêu thích nhất của Bangladesh là Roshogulla và Mishti Doi. Các món này được làm từ sữa đông lạnh lên men và phô mai tươi tẩm siro đường. Với các tín đồ hảo ngọt đây là hương vị tuyệt vời để kết thúc bữa cơm truyền thống của người Bangladesh.
8. Ẩn thực đặc biệt của những lễ hội, cuộc đoàn tụ
Trái với các bữa ăn gia đình hoặc cơm ở các quán ăn vỉa hè mộc mạc, gần gũi, vào các dịp lễ hội hoặc gặp gỡ cuối tuần của người Bangladesh sẽ là những bữa tiệc xa hoa.
Đỉnh cao của nghệ thuật nấu nướng tại đây là Kacchi Biryani. Thịt cừu hoặc thịt dê sẽ được bỏ vào nồi lớn và ướp với sữa chua, nghệ tây, gia vị cùng gạo Basmati, đậy vung và bịt kín miệng nồi bằng bột mì. Sau đó nấu chậm, chín mềm bằng hơi nước để mỗi hạt gạo đều hấp thụ được nước cốt đạm đà.
Món ăn này được ăn kèm với loại nước uống Borhani – Thức uống làm từ sữa chua mặn pha loãng với lá bạc hà, hạt mù tạp và gia vị. Đây còn được coi là món giải ngấy hoàn hảo cho món cơm thịt Kacchi Biryani.
9. Gia vị đặc trưng
Trái tim của gian bếp Bangladesh là hỗn hợp gia vị bí truyền Pancha Phonron gồm 5 loại hạt đó là bột mù tạt đen, thì là đen, cỏ cà ri, thì là Ai Cập, hạt thì là ngọt.
Hỗn hợp trên thường được phi thơm cùng dầu mù tạt trước khi nấu để tạo mùi hương trước khi làm cá món rau củ hoặc hầm. Người dân nơi đây có niềm đam mê mãnh liệt với dầu mù tạt và bột mù tạt, họ yêu thích vị cay xộc lên mũi, hăng hăng, nhưng hậu vị lại ngọt dịu.
Lời khuyên cho du khách
Người dân Bangladesh nổi tiếng thân thiện, cởi mở và mến khách. Nhưng đây là quốc gia đạo Hồi vì vậy sẽ có nhiều nguyên tắc xa lạ với bạn. Tìm hiểu văn hóa trước chuyến đi là việc làm cần thiết để hòa hợp và để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng người dân bản địa.
Để bắt đầu một chuyến đi một cách suôn sẻ, trọn vẹn, bạn không chỉ cần tìm hiểu văn hóa, phòng tục mà còn phải hiểu rõ thủ tục nhập cảnh, thị thực Bangladesh lưu trú hợp pháp cho mục đích chuyến thăm. Cần trợ giúp thị thực nhập cảnh hãy liên hệ số 0917 163 993 – 0904 895 228 bất kỳ lúc nào để được hỗ trợ nhanh nhất.
